Onderheid met overdanen?

ganzenbord
Peter juni 2017
Door Peter van 't Hoog op 15 januari 2018 11:45

Onderheid met overdanen?

Het was een bezinningsmiddag van de Provinciale Staten. Hoe moet de overheid opereren in de samenleving anno 2018? Compleet met een soort ganzenbordspel waarin je met een gelegenheidscoalitiepartner fiches kon verdienen met een nieuwe bestuursstijl.

Terwijl de tegenpartij aan de beurt was, schoot me een spreuk in gedachten: “Zie de relatie bestuur-burger niet als een overheid die onderdanen heeft, maar een onderheid die overdanen heeft”. Een omgekeerde-wereld-uitspraak die ik een tijdje geleden had opgepikt, ik weet niet eens meer precies waar, wanneer en van wie. Maar het was ook tijdens een bijeenkomst over besturen in de huidige samenleving. Waarin basaal de vraag naar voren kwam: wie er nu eigenlijk is voor wie? Is het bestuur er voor de burgers of zijn de burgers er voor het bestuur?

Natuurlijk zal geen weldenkend mens uitspreken dat de burgers er zijn voor het bestuur. Maar toch. Voor bestuurders ligt het risico op de loer om zo in het besturen op te gaan dat je vergeet voor wie je het doet. Dat de burgers uit het oog worden verloren. Als overheid aan te sturen alsof burgers alleen maar onderdanen zijn.

Dan lijkt het omgekeerde best logisch. Een onderheid die overdanen heeft. Al is het geen Nederlands, eigenlijk wel heel mooi gezegd, toch? Alhoewel, misschien is dat het ook niet helemaal. Ik zie weer een voorval voor me, jaren geleden, in mijn wethouderstijd. Er kwam een man op mijn spreekuur met een verzoek. Op mijn ‘nee’- antwoord stamelt hij vol verbazing “maar wij hebben u toch gekozen om te doen wat wij willen?”. Pas na de verbazing komt bij hem de boosheid en loopt hij stampend weg. Als de overdanen niet verder kijken dan het eigenbelang, dan doet de beschrijving van onderheid en overdanen ook geen recht aan hoe het moet zijn. Goed bestuur is meer dan ‘voor elke burger doen wat die burger wil’.

Wat zijn die woorden van Jezus toch raak gezegd: Jullie weten dat heersers hun volken onderdrukken en dat leiders hun macht misbruiken. Zo zal het bij jullie niet mogen gaan. Wie van jullie de belangrijkste wil zijn, zal de anderen moeten dienen, en wie van jullie de eerste wil zijn, zal jullie dienaar moeten zijn.

Oh, wacht, ik ben weer aan de beurt in het bestuursstijl-ganzenbordspel ……

Peter van 't Hoog

Deel dit bericht

Labels: